1. Mọi người nghe NỢ thấy sợ, thực ra có nợ xấu và nợ tốt. Nợ xấu là nợ ít có khả năng trả lại, ví dụ người không có tài, hoặc làm biếng mà lòng tham lớn hơn năng lực nên luôn cần tiền quánh chứng khoán quánh tiền ảo, mua đất đai xe cộ. Mình đưa họ vay thì chấp nhận khả năng xù nợ 99%. Người cho vay kiểu này cũng biết người kia sẽ xù, nhưng vì lãi cao nên ham, hy vọng lãi thu được cao hơn tiền gốc trước khi nó giựt. Mối quan hệ mèo mả - gà đồng này tất yếu đổ vỡ. Nợ tốt là vay để đầu tư làm ăn, có nguồn sinh lãi. Các ngân hàng họ có 1 lịch sử tài chính để xem xét, nếu người kia từng đổ nợ do quản lý tài chính chưa tốt, hoặc năng lực kinh doanh chưa tốt, thì họ vẫn cho vay. Vay sản xuất thì càng yên tâm, nó sắm máy móc ở đó rồi, khó mà bỏ chạy. 

2. Vay tiền để SX làm ăn là chuyện bình thường. Vay từ ai? Tốt nhất là từ ngân hàng. Ngân hàng khắp nơi, hễ cho vay là luôn đòi tài sản thế chấp. Trường hợp xấu nhất mình không trả được thì bị ngân hàng tịch biên tài sản đó, mất thì làm lại thôi. Tố chất làm ăn này chỉ có ở người TỰ TIN. 

Còn không có tài sản thế chấp thì vay bằng trí tuệ, đạo đức: vay từ các cổ đông, họ sẽ hùn tiền để mình làm. Nhưng kèm với 1 ĐK là PHẢI minh bạch tài chính tuyệt đối, không lấy lý do bận rộn mà lấp liếm, ăn gian, không báo cáo là tâm ý tà đạo. Bây giờ thông tin lan truyền nhanh, mình chơi xấu 1 cái = mọi đường đều là tử lộ. Đứa đầu óc nhỏ thấy mừng vì lừa được chút tiền của thiên hạ, nhưng người bị lừa dễ gì để yên, vì tức tối nên sẽ loan báo rộng rãi. Và thiên hạ chỉ tin người bị lừa, đứng về phía bị hại thôi. Chưa kể họ đưa tiền, 1 thời gian thấy mình chẳng báo cáo gì, hỏi cũng không trả lời, đòi cũng không trả thì sẽ tố cáo, tự mình triệt đường sống vì tham. Nên chỉ huy động vốn khi thật sự có tâm đàng hoàng + có hệ thống quản lý minh bạch. Ngược lại, người góp vốn cũng phải đến xem xét, xem họ có triển khai làm ăn thật hay không, có báo cáo tài chính định kỳ hay không, có phương án kinh doanh không, nhân sự có ổn định không, lịch sử mấy năm rồi...thì mới đưa tiền cho họ làm và chia sẻ cổ tức sau này. Thường là 1 người triển khai trước, ra rồi thì mới huy động. Còn chỉ mới có ý tưởng mà huy động vốn thì phần lớn tèo hết. 

3. Trong đời, ai cũng có thể rơi vào những rủi ro cần tiền gấp để xử lý. Lúc đó, họ sẽ lục tìm hết các mối quan hệ mà họ có. Ví dụ bị bệnh nặng cần phẫu thuật mới sống được, lần đầu tiên trong đời họ đặt vấn đề mượn tiền với mình một cách ái ngại. Mình sẵn lòng cho người ta vay mượn nha, có tiền mà để người ta chết sao được. Nhưng chỉ cho mượn số tiền mà mình đang có. Ví dụ họ cần trăm triệu để mổ xẻ, mình thì đang dư ba chục, thì cho mượn ba chục, quên luôn đi, người ta trả lại lúc nào cũng được, chứ đừng có dí đòi. Nó mới mổ xong, chưa phẻ chưa đi mần được mà mình sáng nhắn tin tối gọi điện, nó áp lực thần kinh, nửa đêm ngồi dậy bứt tóc móc mắt tội nghiệp. Mình bỏ tiền ra cứu mạng người ta, trời sẽ bù lại cái khác. Nó trọng mối quan hệ với mình thì tìm cách trả lại, nó không trọng thì thôi, coi như số tiền này mình bỏ ra để chấm dứt 1 quan hệ, cũng có nhiêu đâu. Mất thì thôi chứ có tiếc chi mối quan hệ hay số tiền kia. Dành thời gian làm tiền lại và chơi với người khác, còn nhiều người đẹp lắm, tử tế lắm, từ từ sàng lọc lại, sỏi cát trôi đi vàng sẽ ở lại. Bạn vàng mới giữ, bạn sỏi cát giữ làm gì? 

Còn người đi vay mượn, 1 khi đã cầm tiền của người khác thì phải ưu tiên trả trước, có là trả ngay lập tức, ưu tiên số 1 là trả nợ, để giữ mối ân hình, để thể hiện lòng biết ơn, đầu óc vậy mới làm lớn được. Nên nằm lòng 2 câu này:

Vay chín thì phải trả mười.

Phòng khi túng thiếu có người cho vay!